Bertsolaritza

950 palabras 4 páginas
BERTSOLARITZA

SARRERA:
Bertsolaritza gaur egungo euskal ahozko literaturaren erdigunea da, antzinako ahozko literaturaren genero batzuk ahultzen joan arren, bertsolaritza indarra hartzen joan baita. Horren seinale dira bertso-eskolen ugaritasuna, gazteen presentziaren handipena txapelketetan edota emakumearen parte hartzea.

BAT-BATEKO BERTSOEN ETA BERTSO JARRIEN ARTEKO DESBERDINTASUNAK:
Bertsolaritzaren barruan bi adar daude, bata bestea bezain garrantzitsua: bat-bateko bertsoak eta bertso jarriak, desberdintasun batzuk dituztenak.
Hasteko, bat-bateko bertsoak jendaurrean eta oso denbora-tarte laburrean sortzen dira, jarritako rolean ondo sartzeko eta publikoa hunkituko duen bertso egokia sortzeko zailtasuna areagotuz. Beste
…ver más…
Era berean, aspaldiko entzuleak herri edo baserri girokoak ziren, baina gaur egungokoen artean denetatik aurki dezakegu. Gainera, orainaldikoak askoz zorrotzagoak dira.
Horrez gain, gaur egun ikuskizuntzat hartzen den bertsolaritza jolas modukoa eta familiarra izan zen aspaldi.
Amaitzeko, gaur sortutako bertsoak aspaldikoak baino askoz hobeagoak eta osoagoak dira. Horren arrazoiak dira asmatutako bertso molde berriak, besteak beste.

BERTSOLARITZAREN MOLDEAK:
Neurrian eta erriman oinarrituz, hainbat moldetako bertsoak daude. Molde horiek txikia, handia eta berezia dira.
Txikia zazpi eta sei silabetako lerroz osatutako bertsoak dira. Bakoitiak zazpi silabetakoak dira, eta bikoitiak seiekoak. Azkeneko hauek errima daramate. Molde honen barruan beste hiru bertso mota daude: kopla txikiak: lau bertso lerrokoak; zortziko txikiak, zortzi lerrokoak; eta hamarreko txikia, hamar bertso lerro dituena.

KOPLA TXIKIA:
Joaten nintzanian
Madaritik gora, trokotza sartu jatan ipurditik gora

ZORTZIKO TXIKIA:
Arkaitz:

Aizu, juango zera bide laburrean, harrotasuna badut naizen apurrean.
Nahiz ta izar ugari eduki hurrean, nik jarriko dizkizut bi hankak lurrean! (bis)

Fredi:

Gaur hanka sartu duzu epaile, agian; banoa dutxatzera era nabarian, baina hortxe daudenak gradaren erdian, hanka jarriko dute zure aurpegian. (bis

HAMARREKO TXIKIA:

Documentos relacionados